Pháp thí thắng mọi thí - Pháp hỷ thắng mọi hỷ - Ái diệt thắng mọi khổ - Niết-bàn lạc tối thượng.

Phật giáo bộ phái

Karl Marx & Thiền đi bộ
Karl Marx & Thiền đi bộ

Đó là chuyện ít người biết: Karl Marx, một trong những lý thuyết gia khai sinh ra Chủ nghĩa Cộng sản, đã biết tới Phật giáo, và từng cho biết rằng ông ứng dụng Thiền đi bộ (còn gọi là Thiền hành) và thấy an lạc suốt trọn ngày, đạt tới cảm giác an lạc mà ông gọi là cảnh giới “vô sở hữu” (nothingness) của nhà Phật.

Vận dụng thiền quán vào xã hội hiện đại để góp phần xây dựng thế giới hòa bình an lạc
Vận dụng thiền quán vào xã hội hiện đại để góp phần xây dựng thế giới hòa bình an lạc

Bước vào thế kỷ XXI, nhân loại bước vào một kỷ nguyên đầy biến động với đà phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại. Nhìn một cách tổng thể chúng ta thấy rằng trình độ dân trí và đời sống vật chất được nâng cao đáng kể, nhưng đời sống tinh thần có nhiều lúc lại rơi vào khủng hoảng.

Căn bản triết lý và kinh điển của Thiền tông
Căn bản triết lý và kinh điển của Thiền tông

Khởi đầu, thiền định là một phương pháp tu luyện tâm thức (bhāvanā), bắt nguồn từ Ấn Độ cách đây vài ngàn năm, phát triển chủ yếu trong Yoga và đạo Phật, nhưng cũng được dùng trong một số truyền thống tâm linh khác. Một thời gian dài sau khi đạo Phật được truyền bá, mới xuất hiện tại Đông Á các tông phái Thiền, chủ trương một triết lý sống đặc biệt, với những biểu hiện có phần khác biệt so với ban đầu.

Thiền chỉ và thiền quán
Thiền chỉ và thiền quán

Thiền chỉ (samantha) và Thiền quán (vipassana) là hai nội dung lớn trong vấn đề“phát triển của tâm” được đề cập trong Kinh tạng Nikāya. Cả hai phương pháp thiền tập này được coi là phương tiện tuyệt vời nhất đưa đến nhất tâm và tăng trưởng trí tuệ.

Quán tâm trên tâm
Quán tâm trên tâm

Quán tâm trên tâm (citte cittànupassanà) là một trong số các phương pháp Thiền quán đưa đến chứng đắc tâm giải thoát, tuệ giải thoát được đề xuất trong kinh Niệm xứ thuộc Kinh tạng Pàli. Đó là tập trung nhìn vào tâm, quan sát tâm, nhận rõ các diễn biến của dòng chảy tâm thức và thức tỉnh về chúng. Chuyên tâm làm mỗi công việc như vậy thì gọi là sống quán tâm trên tâm (citte cittànupassì viharati).

Bốn cấp độ thiền định
Bốn cấp độ thiền định

Bốn cấp độ thiền định hay tứ thiền là bốn bậc thiền mà hành giả có thể đạt được khi thực hành thiền. Khi thực hành thiền chỉ bằng cách ngồi kiết-già, lưng thẳng, để niệm trước mặt, an trú vào hơi thở bằng phương pháp sổ tức hoặc tùy tức... dần dần tâm hành giả trở nên an tịnh rồi đi vào các tầng thiền. Hành giả cũng có thể chọn một trong bốn mươi đề mục thiền để thực tập và cũng đạt đến các cấp độ thiền tương tự.

Nên chú tâm vào nội lạc
Nên chú tâm vào nội lạc

Trong kinh Vô tránh phân biệt (Aranavibhanga Sutta) thuộc tuyển tập Trung bộ, Đức Phật đưa ra một lời khuyên tu Thiền có nội dung như sau: “Nên biết phán xét về lạc; sau khi biết phán xét về lạc, nên chú tâm vào nội lạc” (Sukhavinicchayam jannà sukhavinicchayam natvà ajjhattam sukham anuyunjeyya).

Phương pháp hành thiền cơ bản
Phương pháp hành thiền cơ bản

Thiền là pháp môn cơ bản mà bất cứ ai cũng có thể thực hành được. Hành thiền không chỉ mang lại sự an định nội tâm, đưa đến niềm vui hỷ lạc, mà còn mang lại cho người thực hành sức khỏe lành mạnh về thể chất cũng như tinh thần. Hành giả nếu áp dụng thực hành thiền đều đặn hằng ngày thì sẽ đem lại nhiều lợi ích thiết thực trong cuộc sống.

Nước mắt và tâm từ bi của một vị thiền sư
Nước mắt và tâm từ bi của một vị thiền sư

Có một người thanh niên sau khi xuất gia trở thành một vị cao tăng, tu tập và trụ trì một tu viện ở rất xa. Rất nhiều người ngưỡng mộ danh đức của ngài nên đến xuất gia làm đệ tử.

Người học thiền thấu qua cửa sắc không
Người học thiền thấu qua cửa sắc không

Người học thiền mà chưa qua được cửa “sắc không”, còn vướng phải chỗ này thì vẫn nằm trong trí đối đãi, y nguyên vẫn đứng ngoài cửa Tổ.

Những nền tảng về quan điểm sinh thái của Thiền tông Phật giáo
Những nền tảng về quan điểm sinh thái của Thiền tông Phật giáo

Nếu chính bạn, kẻ vốn là những dòng suối trong thung lũng và là những ngọn núi, mà không thể triển khai được quyền lực để làm rực sáng sự chân thực của những ngọn núi và những dòng suối của thung lũng, thì còn ai khác có đủ khả năng thuyết phục bạn rằng bạn và những ngọn núi và những dòng suối đều là một và là như nhau?

Đốn ngộ và Tiệm ngộ trong Thiền tông
Đốn ngộ và Tiệm ngộ trong Thiền tông

Phương pháp thiền định (Pali: jhāna, Sanskrit: dhyāna) - được thực hành và giảng dạy bởi Đức Phật đã có mặt từ mấy ngàn năm tại Ấn Độ, nhưng đến thế kỷ thứ VI, Thiền tông (Hán: Chánzōng) mới xuất hiện tại Trung Quốc, sáng lập bởi Bodhidharma (Bồ-đề-đạt-ma), một nhân vật bán thần thoại đến từ miền Nam Ấn Độ.

Chân Không Diệu Hữu trong kinh Hoa Nghiêm
Chân Không Diệu Hữu trong kinh Hoa Nghiêm

Bước vào pháp giới Hoa Nghiêm là nhờ sự chuyên cần tu hành, một ngày nào chúng ta thấy ra hạt cát của mình vẫn luôn luôn nằm trong vô số cát rực rỡ của sông Hằng, thấy ra giọt nước đơn độc là cuộc đời mình luôn luôn và tự bao giờ vẫn nằm trong đại dương toàn khắp của chư Phật.

Niệm Phật và trị liệu
Niệm Phật và trị liệu

Khi xuất gia, tôi đã được Hòa thượng bổn sư là Hòa thượng Trí Đức dạy phương pháp niệm Phật. Chính nhờ pháp môn này mà tâm hồn tôi bắt đầu yên tĩnh và phiền não cũng lắng đọng. Từ đó, trí tuệ phát sinh, mỗi ngày tăng trưởng hơn giúp tôi vững bước trên con đường đạo hạnh. Vì vậy, tôi chia sẻ với quý vị niềm hỷ lạc mà tôi đã có được trải qua suốt quá trình hành đạo trên 50 năm.

Tìm hiểu Thiền Quán tử thi - phép tu mạnh mẽ để nhận thức vô ngã tại Thái Lan
Tìm hiểu Thiền Quán tử thi - phép tu mạnh mẽ để nhận thức vô ngã tại Thái Lan

Theo tăng sĩ Thái Lan: Mục đích của hình thức thiền Quán tử thi đơn giản “chỉ là giữ tâm thanh tịnh, để rồi khi nhìn vào một người sống, bạn biết rõ rằng bạn đang chỉ thấy các khía cạnh bên ngoài của thân vật lý người ấy mà thôi. Chư tăng ngắm những tấm hình quán tử thi để được chiêm nghiệm.

Trầm cảm dưới góc nhìn Phật giáo, ngồi Thiền chữa trầm cảm theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh
Trầm cảm dưới góc nhìn Phật giáo, ngồi Thiền chữa trầm cảm theo Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Nghiệp lực cũng có dự phần vào chứng trầm cảm của chúng ta. Có nghĩa là sở dĩ ngày nay chúng ta bị trầm cảm là do những nghiệp nhân không tốt trong quá khứ hay là trong đời hiện tại mà chúng ta đã tạo nên. Tuy nhiên, nghiệp cũng chỉ đóng vai trò thứ yếu mà thôi.

Đại Tạng Kinh Việt Nam

Tháng Năm